Erasmus in Gouda

Beeld van Erasmus door Hildo Krop (1884-1970) in het Vroesenplantsoen te Gouda

Desiderius Erasmus bracht een deel van zijn jeugdjaren in Gouda door. Hier woonden zijn ouders, hier speelde hij en dwaalde hij door straten en stegen.

Erasmus werd geboren in de nacht van 27 op 28 oktober.
Onduidelijk is in welk jaar hij werd geboren, omdat hij zelf verschillende jaren noemt: 1466, 1467 en 1469. Rotterdam wordt het meest genoemd als geboorteplaats van Erasmus, maar daarvoor zijn geen harde bewijzen. De vader van Erasmus, een priester genaamd Gerard, zou in de Vijverstraat en de Peperstraat hebben gewoond.

Erasmus gaat na zijn eerste jaren in Rotterdam, bij zijn oma, naar Gouda. Samen met zijn oudere broer Pieter wordt hij onderwezen op de parochieschool op de Markt (waar nu Arti Legi staat). Vanaf zijn negende jaar verblijft hij meest buiten Gouda. In 1487 keert hij terug om in te treden in het klooster Steyn, net buiten Gouda.

  • 1475-1484: De jongens gaan naar de kapittelschool van Sint Lebuïnus te Deventer
  • 1485: Als hun moeder in Deventer overlijdt aan de pest, gaan ze terug naar Gouda
  • 1487: Als ook hun vader bezwijkt, komen zij onder voogdij
  • 1488: De voogden sturen hen naar de Latijnse school in ’s Hertogenbosch
  • 1492: Pieter en Erasmus gaan terug naar Gouda i.v.m. een pestepidemie.

Na aandringen van de voogden gaan ze het klooster in: Erasmus in Stein bij Gouda, Pieter gaat naar Leiden. In 1493 legt Erasmus de kloostergeloften af. Later dat jaar volgt de priesterwijding in de Dom te Utrecht. Kort daarna verlaat Erasmus het klooster in Steyn en treedt in dienst van bisschop Hendrik van Bergen. Af en toe keert hij terug naar Steyn om zijn kloostervrienden te bezoeken.

Na een roerig leven met veel Europese reizen, sterft Erasmus op 12 juli 1536 te Bazel (Zwitserland). Hij ligt daar begraven in de Münster.

In 2005 is het Erasmus Genootschap Gouda opgericht om Erasmus, zijn gedachtegoed en zijn relatie met Gouda meer bekendheid te geven.